Waterman Onions: ‘Wij zoeken een sterke ui die lang houdbaar is’

Waterman Onions exporteerde in 2025 180.000 ton uien naar ruim 70 landen over de hele wereld. Kwaliteit is dus, naast een passend prijsniveau, superbelangrijk voor de uienverwerker in Emmeloord. Een gezonde, goed houdbare ui voor transport en consumptie op de meest exotische plekken. Dat begint met de teelt; een gewas dat lekker kan doorgroeien, zonder hinder van ziekten en plagen. “Goede beheersmethodes moeten massaal worden toegepast”, vindt Wim Waterman. “Misschien moet dat zelfs worden verplicht, voor behoud van de uienteelt in Nederland.”

Broers aan het roer

Wim Waterman (rechts op de foto) vormt met zijn broer Erik de directie van Waterman Onions, ruim 100 jaar geleden als handelsonderneming in akkerbouwproducten opgericht door opa Huibrecht Waterman in Zeeland. “Maar ik vond eigenlijk alleen uien leuk”, verklaart Wim met een brede glimlach de specialisatie van de broers. “Als tienjarig jochie wist ik al hoe mijn ideale onderneming eruit zag. De tekening die ik destijds maakte van mijn droom-uiensorteerbedrijf is zowat een blauwdruk van hoe we het nu hier hebben staan. Bijna eng, die gelijkenis!”

Het toont het ondernemerschap van Wim Waterman. Zijn visie, creativiteit en lef. Met zijn broer vormt hij de ideale, elkaar naadloos aanvullende, combinatie: Erik is extravert en runt de verkoop met alles eromheen. Wim is de rustige van de twee en ontfermt zich over inkoop, productie en logistiek. Een absolute succesformule. “Op beurzen zoals de Fruit Logistica krijgen we altijd terug hoe de passe van ons af straalt, dat maakt me heel trots”, zegt Wim.  En ze zijn toch ook weer iets verbreed de laatste jaren. “Met een aantal andere bedrijven vormen we de Waterman Groep, waarbinnen gember, knoflook en gesneden uien hun weg vinden. De smaakmakers van de keuken. Het is een mooi, logisch pakket zo.”

Passie op 1

De kracht van Waterman Onions? Wim: “Onze passie staat op nummer 1. Ook heel belangrijk is onze locatie: Emmeloord. Mooi centraal, midden in het teeltgebied van uien. In het Noorden is ruimte om te pionieren en dat past ons goed. We kennen de sector en weten wat waar groeit. Als we niet kunnen groeien in de lengte, doen we het in de breedte. Stilstaan is geen optie.”

Flexibiliteit is de sleutel tot succes. De mondiale uienmarkt bedienen is een kwestie van gaten vullen. Waar vraag is, het juiste aanbod bieden. Kwaliteit is noodzakelijk voor een goede reputatie. En die wisselt nog weleens door invloeden als weersextremen en het gewasbeschermingsmiddelenbeleid in combinatie met oprukkende ziekten en plagen. Er komt nogal wat op telers af en Waterman, die belang heeft bij een constante aanvoer van goede uien, wil de sector graag een helpende hand bieden.

Overvloedige oogst

Het gaat nu niet echt geweldig op de uienmarkt, reflecteert Wim. “De overvloedige oogst in heel Europa leidt tot lage prijzen en momenteel ook een lage omzet. Weinig voor weinig, dus. Maar we hebben natuurlijk ook andere tijden gekend de laatste jaren. En eind 2025 beleefden we een paar exportrecordweken met voor ons ook een recordomzet in kilo’s. Er gebeurt dus wel heel wat. De kwaliteit is niet geweldig, een mager zeventje. Het verschilt wel van teler tot teler, afhankelijk van de omstandigheden. Het begin met goede grond, je basis. Daarna is het groeiseizoen bepalend, maar vergeet vooral niet het onderdeel oogsten en bewaren. Soms vergeten teler hun uien zodra ze achter de planken zitten. Het slotstuk is de afzet. Op een goed moment verkopen is essentieel; de meeste telers wachten te lang.”

Gewas beschermen

Kwaliteit telen, gaat gepaard met gewasbescherming. Gewasbescherming verandert echter sterk in de loop der jaren. De tendens is minder chemie, wat begrijpelijk is. Minder begrijpelijk is dat de ic-coating op het zaad werd uitgefaseerd na 2019, na ophef over fipronil. De coating gaf een plaatsspecifieke beginbescherming tegen uienvlieg. “Om dat te compenseren gingen telers volvelds spuiten”, zo benadrukt Wim het gevolg van het verdwijnen van de coating. “Dat is natuurlijk geen wenselijk effect. Echt, hadden we die coating nog maar…”

Gelukkig bestond de Steriele Insecten Techniek (SIT) van De Groene Vlieg, waarmee na monitoring de druk op een perceel wordt verlaagd door er steriel gemaakte uienvliegen los te laten, toen al. Deze methode werd door nog meer telers omarmd. Veel serieuze alternatieven waren er niet en tegenwoordig, met het wegvallen van nog meer chemische gewasbeschermingsmiddelen, al helemaal niet meer. Wim: “De SIT is levensreddend voor de sector. We kunnen echt niet zonder.” Een hogere dekkingsgraad is anno 2026 echter hard nodig om de SIT een succes te laten zijn voor de hele teelt.

Vasthouden en leren van elkaar

“Laten we vasthouden wat we hebben”, stelt Wim. “De SIT zou daarom verplicht moeten worden. Het scheelt zoveel uitval in de uienteelt; zonde om er geen succes van te maken. Telers moeten sowieso meer samen doen, daarvan ben ik overtuigd. In de bewaarschuur zie je ook verkwisting door gebrek aan kennis. Leer het elkaar, kijk bij elkaar.  Dit jaar is 30% van de oogst kaal gevallen, wat echt niet nodig is. Dat is een bewaarprobleem dat op te lossen is. Kiemende uien die telers verrassen, maar bijna niemand doet een simpele kiemproef om het risico in te schatten. Boeren moeten meer advies vragen. Mag ook bij mij, ik doe het gratis. Kijk, in het ziekenhuis lopen ook dokters rond om bij te sturen. Uien bewaren is ruiken, proeven, zien. En juist handelen. Om dat goed te kunnen doen, heb je referentie nodig. Stop de onnodige verkwisting met collectiviteit.”

‘We zoeken een sterke ui’

Naast uienvlieg speelt ook fusarium een grote rol in de uienteelt; dat is een enorme oogstbedreiging. En dan zijn er nog de bedreigingen hitte en droogte, overvloedige neerslag en ander insecten zoals trips. “Wij zoeken een sterke ui die niet verloren gaat op weg naar verre bestemmingen. Daarom moet middel als MH in onze optiek altijd blijven bestaan.”  Gewasverzorging is belangrijker dan ooit; het gaat zeker niet vanzelf. Uien telen is echt topsport. Door de obstakels in de uienteelt zijn uien in de loop der jaren kleiner geworden, merkt Wim. “Telers gingen meer eenheden zaaien om tot een hoge opbrengst te komen. Dat maakt innovaties als optisch sorteren er niet makkelijker op.”

In de teelt zijn nog slagen te slaan, ziet Waterman. “We hebben een groepje van zo’n 50 vaste leveranciers. Die willen echt hun teelt verbeteren. We treffen elkaar regelmatig hier bij ons op kantoor en ik zie dat ze elkaar beter maken in hun vak. Ik zou het mooi vinden als die groep groeit en andere telers meekrijgt in de vooruitgang.”

Toekomst met minder chemie

Uiteraard denkt Wim na over de toekomst van de uiensector. “In de verre toekomst gaan we alles binnen telen”, voorziet hij. “Dat zie je bij andere groentes ook gebeuren; van buiten naar binnen voor een gecontroleerde teelt. Daar is echter eerst nog een energietransitie voor nodig. Voor de komende vijf jaar voorzie ik een ander soort transitie: van chemie naar alternatieve beheersmethodes van ziekten en plagen. Hier zou de overheid een actievere rol in kunnen spelen, met lobbywerk en promotie. Chemische middelen zijn niet de toekomst. Lidl eist bijvoorbeeld de SIT om residu te verlagen. Daar gaan wij mooi in mee. Zo daagt de retail ons uit om het beter te doen. Door dat gedachtegoed te omarmen, gaan allerlei deuren voor je open. Dat geldt voor alle schakels in de keten.”

Goed voorbereid het nieuwe seizoen in

Het nieuwe teeltseizoen voor de deur. Ken je grond en monitor je gewas voor een optimaal resultaat. Meer weten over insectenbeheersing of de fusariumtoets? Neem contact op met ons adviseursteam!

Zien hoe de SIT in elkaar steekt? Dat kan binnen 5 minuten met deze animatie.